شمس الدين حافظ
462
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
378 - « مطرب كجاست » حاشا كه من به موسمِ گُل تركِ مى ، كنم * من لافِ عقل مىزنم ، اين كار كى كنم ؟ مطرب كجاست تا همه محصولِ زهد و علم * در كارِ بانگ بربط و آوازِ نى كنم از قال و قيلِ مدرسه حالى دلم گرفت * يكچند نيز خدمتِ معشوق و مى كنم كو پيكِ صبح تا گِلههاىِ شبِ فراق * با آن خجسته طلعتِ فرخنده پى كنم كى بُود در زمانه وفا ؟ جام مى بيار * تا من حكايتِ جم و كاووسِ و كى كنم از نامهء سياه نترسم كه روزِ حشر * با فيضِ لطفِ او صد ازين نامه طى كنم خاك مرا چو در ازل از مى سرشتهاند * با مدعى بگو كه چرا تركِ مِى كنم اين جانِ عاريت كه به حافظ سپرد دوست * روزى رُخش ببينم و تسليمِ وى كنم * توضيحات : حاشا ( اصوات - شبه جمله - هرگز چنين مباد ) موسم ( زمان ، فصل ، نوبت ) بربط ( ساز موسيقى ) مطرب ( نوازنده ) در كار كنم ( صرف كنم ) قال و قيل ( گفتگو و داد و فرياد ) حالى ( اكنون ، اين زمان ) گرفت ( زده شد ، چركين شد ) پيك صبح ( قاصد بامداد ) نامهء سياه ( سياه بودن دفتر اعمال ) روز حشر ( روز قيامت ) طى كنم ( مىپيچم - مچاله كنم ) عاريت ( قرضى ) معنى بيت ( 1 ) ( هرگز چنين مباد كه در بهار ميگسارى را رها كنم ، پس ترك بادهنوشى نمىكنم و فقط خودستايى عاقلانه مىكنم ) معنى بيت ( 2 ) ( نوازنده كجاست تا تمام محصول زهد و علم را در مقابل آواز چنگ و ساز نى او صرف نمايم ) معنى بيت ( 3 ) ( حاليا از مباحثه و داد و فرياد مدرسه دلم زده شده ، پس لازم است زمانى هم به مى و معشوق خدمت كنم ) معنى بيت ( 4 ) ( قاصد بامداد وصال كى مىآيد تا گلههاى شب جدايى را با آن يار فرخندهبخت و مبارك پى در ميان گذارم ) معنى بيت ( 6 ) ( از نامه اعمال سياهم نمىترسم و در روز قيامت نگران نمىباشم زيرا با اميد زياد به فضل و بخشش الهى صد نامه سياه ازاينگونه را مىتوان درهم پيچيد و مچاله كرد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - دست به كار مهمى زدهايد ، صلاح نمىباشد ، آن را رها سازيد ، بنابراين ترديد و دودلى را از دل بيرون كنيد و مصمم و پرتوان و استوار گام برداريد كه خداوند يار و ياور شماست ، اما سعى كن بر مركب احساس سوار نشوى بلكه از اسب پرتلاش عقل بهره بگيريد و با نيروى خرد و با سرعت عمل به پيش برانيد و از هيچچيز هراس نداشته باشيد ، پيروز مىشويد و او نيز كامياب خواهد شد . 2 - فعلا زمان خوشگذرانى نمىباشد بلكه هنگام تدبير و انديشه است ، اگرچه زندگى نسبتا مرفهاى داريد ولى با بلندپروازيها و چشمهمچشمىها ديگران مىخواهند شما را غرق كنند زيرا به زندگى شما حسادت مىورزند پس سخت مواظب باشيد . 3 - قلب پاك و روح لطيف و صفاى درونى مهربانى جنابعالى چنان اقبالى براى شما رقم خواهد زد كه همه را حيران خواهد نمود . 4 - ستاره خوشبختى در آسمان زندگى شما به زودى طلوع مىكند پس به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا و نذر خود را ادا كنيد و اينجانب را نيز مورد محبت دعاى خود كه از دل صاف شما برمىخيزد و مورد قبول خداست ، قرار دهيد . 5 - در 4 شب آينده خوابى خواهيد ديد كه در آب وضو مىگيريد يا شنا مىكنيد ، نشانه هوش و استعداد و شكوفايى است كه به زودى درجات معنوى را كسب مىكنيد . 6 - فرزندان شايسته و همسرى بسيار مهربان در طالع داريد ، پس « گاو نه من شيرده » نباشيد و زندگى شيرين خود را با لجبازى خراب نكنيد .